Polityka i władza
Już na najwcześniejszych etapach ewolucji człowiekowatych kształtuje się polityka (pojęcie wprowadzone przez Arystotelesa) jako odrębna dziedzina życia społecznego.
Polityka bywa rozumiana w bardzo różny sposób. Dla skrajnych pragmatyków takich, jak Machiavelli, to sposób zdobycia i utrzymania władzy w imię własnych interesów.
Idealiści uważają zaś, że polityka powinna być podporządkowana zasadom etyki, wyznawanej ideologii religijnej lub określonym koncepcjom nacjonalistycznym (w imię narodu) lub klasowym (w imię interesów określonej grupy społecznej).
Ogólnie polityka może być definiowana jako sztuka zarządzania społeczeństwem w ten sposób, żeby zachować społeczną równowagę w kategoriach sprawiedliwości, uczciwości i równego traktowania przez prawo.
Uczciwość to równowaga między wykonaną pracą i zyskami z tej pracy lub właściwa czyli uznana za prawidłową proporcja zarobków do wykonanej pracy.
Równouprawnienie zaś oznacza równowagę między aspiracjami i potencjalnymi możliwościami ich realizacji (równy dostęp do edukacji i równe prawo do prowadzenia swobodnej działalności).
Zachwianie równowagi w którejkolwiek dziedzinie prędzej czy później prowadzi do społecznego niezadowolenia, a w skrajnych przypadkach do zamieszek, rewolucji i przewrotu politycznego lub wojny.
Celem działań politycznych jest zdobycie i utrzymanie władzy, co oznacza zarządzanie społeczeństwem, a w dalszej perspektywie rozmaite korzyści z posiadania władzy. Początkowo główną korzyścią jest sukces rozrodczy: osobniki dominujące w grupie mają bowiem dostęp do najatrakcyjniejszych partnerów, co przekłada się na wartościowe i sprawne potomstwo (rozprzestrzenianie własnych genów w następnym pokoleniu). Z czasem pojawiają się dodatkowo korzyści materialne (dostęp do źródeł żywności, bogactwo, posiadane dobra), które umacniają społeczną pozycję osobników dominujących, ułatwiają zdobywanie wartościowych partnerów i mogą być przekazywane potomstwu (dziedziczenie własności). Ogromną korzyścią ze sprawowania władzy jest także prestiż, co z jednej strony oznacza zaspokojenie ambicji osobnika i daje mu poczucie własnej wartości, a z drugiej zapewnia mu wysoki status społeczny czyli szacunek i ewentualnie poparcie innych członków grupy.